“روزنه آبی” آخرین ایستگاه “شاهین سرکیسیان”
۲۶ دى ۱۳۹۵

اولین فصل سریال “روزنه آبی” ساخته فرزاد فره وشی ، در باشگاه آرارات رونمایی شد.

سارا عابدی فرد

مراسم یادبود “شاهین سرکیسیان ” به همراه رونمایی از سریال روزنه آبی ساخته فرزاد فره وشی در باشگاه آرارات برگزار شد.

این مراسم با حضور جمع کثیری از هنرمندان عرصه تئاتر و روشنفکران و نویسندگاه ، پژوهشگران ایرانی و ارمنی،در باشگاه ارامنه آرارات با معرفی اجمالی از شاهین سرکیسیان هنرمند و کارگردان تئاتر برگزار شد.
در این مراسم هنرمندانی چون:داریوش اسدزاده،سعید پورصمیم،بهزاد فراهانی،شمس لنگرودی،رضا بنفشه خواه،نصرالله قادری،مهدی میامی،و…. حضور داشتند.
ابتدا مجری برنامه توضیحات کوتاهی راجع به فعالیت های این بزرگ مرد حوزه تئاتر ارائه داد و از بهزاد فراهانی دعوت کرد تا در رثای شاهین سرکیسیان یار دیرین و از پایه گزاران گروه هنرملی ، یادی کند. فراهانی به زیبایی خاطراتی را عنوان کرد و گفت:کسانی که با شاهین بی مهری کردند از شاگردانش گرفته تا دیگران ، همه خوب می دانند که بد کردند و او را مورد آزار قرار دادند ولی هرگز شاهین پشت سرشان صحبتی نکرد و از هیچ کسی به بدی یاد نمی کرد.او درس انسانیت و آزادگی را به ما آموخت…شاهین به ما اندیشیدن را آموخت .به ما یاد داد که چگونه بیاندیشیم،فقط حرف نزنیم. به ما قهوه خوردن یاد داد او به ما شیوه درست زندگی کردن را آموخت.بعد از این که از گروه هنر ملی بنا به دلایلی جدا شد به این مکان آمد و گروه آرمن را تشکیل داد. قرار بود “نمایش روزنه آبی نوشته “اکبر رادی ” را به روی صحنه ببرد .ولی مرگ امان نداد و نتوانست حاصل زحماتش را روی این صحنه ببیند. که بعد از او “آربی آوانسیان” این متن را کارگردانی کرد و ادامه همان میزان سن های شاهین را اجرا کرد .

بعد نصرالله قادری راجع به این کار صحبت کرد . عنوان کرد که این کار حدود ۹ سال به طول انجامید و جوانی که هرگز شاهین سرکیسیان را ندیده این مسیر طولانی را بدون کمک دولت و کسی به طور شخصی انجام داد.

فره وشی راجع به این کار توضیحاتی داد:

سریال روزنه ی آبـــی فصل اول از مجموعه ی گنجینه ی تآتر معاصر ایران می باشد که در سال ۱۳۸۶ مراحل تولید را جهت پخش در شبکه ی ویدیو خانگی آغاز کرد . موضوع اثر زندگی و اقدامات ” شاهین سرکیسیان ” برای ایجاد تآتری نوین در ایران است که به دلایلی ، برخی از شاگردان وی، نام او را از تاریخ تآتر ایران حذف و به نام خود ثبت کرده اند.

فیلم یاد شده پروانه ی پخش از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت و پس از مراحل تکثیر و چاپ ، در بیست و پنجم دی ماه طی مراسمی توسط موسسه ی خدمات ترجمه و تحقیق هور وارد شبکه ی ویدیو خانگی شده است.

سازندگان روزنه ی آبی عبارتند از :

تهیه کننده : موسسه ی فرهنگ و هنر رها فیلم

سرمایه ، پژوهش و کارگردان : فرزاد فره وشی

مشاوران کارگردان : بهروز بقایی / نصرالله قادری / ژرژ پطروسی

دستیار کارگردان و برنامه ریزی : الهه افخمی/ سجاد زارع

گویندگان : ژرژ پطروسی / فرزاد فره وشی / نصرالله قادری

دستیاران دوم کارگردان : عطیه هجرتی / زهرا مقدم / محمدرضا علایی

آهنگساز و خواننده : سلیمان واثقی (سلـی)

تنظیم : کامران خاشع

تنظیم و اجرای زنده : امیر رهبر

طراح نشانه و خط : امیر شاهرخ فریوسفی

چامه سرا: نوید فراهی / احمد ملکی

برگردان زبان فرانسه : سپیده شکری پور

نقاش ویدیو گرافی : نیلوفر غریب لک

تصویر ، تدوین و ویدیوگرافی : فرزاد فره وشی

کارشناسان : نصرالله قادری / فرشاد منظوفی نیا / محمودرضا رحیمی / محسن شرافتی / حمیدرضا نعیمی/ غلامحسین دولت آبادی

همراهان و یاری دهندگان : رویا افشار / سید مهرداد ضیایی / ناصر بزرگمهر و…

با حضور :

علی نصیریان / محمدعلی کشاورز / داریوش اسدزاده / حمید سمندریان / عباس جوانمرد / جعفر والی / پرویز بهرام / رضا عبدی / جمشید لایق / فهیمه راستگار/ بهمن مفید / اسماعیل ارحام صدر / اصغر سمسارزاده / مرتضی عقیلی / شمسی فضل الهی / ایرج راد / اکبر رادی / احمد نجفی / ابوالحسن تهامی / بهزاد فراهانی / بهرام وطن پرست / مهتاج نجومی / اصغر آقاخانی / اکبر زنجانپور / بهروز بقایی / ژرژ پطروسی / مسعود فقیه / کاظم هژیرآزاد / ناصر رحمانی نژاد / منوچهر انور / سعدی افشار / فردوس کاویانی / محمود استادمحمد / احمد براتلو / هوشنگ ملکی / زاون قوکاسیان / هوشنگ توکلی / محمدرضا اصلانی / نصرالله قادری / هوشنگ معصفری / علی اصغر نجات / مهرداد ژامک / صدرالدین زاهد / رضا قاسمی / فرامرز طالبی / ژانت لازاریان / محمودرضا رحیمی / گابریل تیکیدجیان / لیدا بربریان / الو نازلومیان / سیرانوش آقاجانیان / روح الله جعفری / غلامحسین دولت آبادی / علی اکبر علیزاد / هنریک یکانیان / حمیدرضا نعیمی / فرشاد منظوفی نیا و شاهین سرکیسیان

این مجموعه به دلیل حضور و همکاری سیصد و یک نفر از هنرمندان و پیشکسوتان عرصه ی تآتر و سینما توانسته چشم انداز گسترده ای از موارد مورد بحث را در اختیار بیننده قرار دهد. ضمن آن که چنین مجموعه ی مستندی با این ابعاد برای اولین بار در ایران تولید شده است.

نخستین جرقه های تآتر نوین ایران به زمان میرزا فتحعلی خان آخوندزاده بر می گردد و در این میان تا سال ۱۳۳۳ به نام هایی همچون : محقق الدوله ،سید علی نصر ، محمود ظهیرالدینی، عبدالحسین نوشین،غلامحسین مفید،میر سیف الدین کرمانشاهی،شاهین سرکیسیان،احمد دهقان،مصطفی و مهین اسکویی و بسیاری دیگر بر می خوریم که هر کدام در نویسندگی ،بازیگری ، سرپرستی گروه و کارگردانی مهارت داشته و جریانی را ایجاد نموده اند . روزنه ی آبی ، ویژه ی زندگی و اقدامات شاهین سرکیسیان است که در سال ۱۳۱۰ از فرانسه به ایران باز می گردد و مدتی در گروه عبدالحسین نوشین در سمت مشاور هنری فعالیت می کند.سپس تصمیم می گیرد یک گروه تآتری با عنوان “گروه هنر ملی”(یا به گفته ی برخی گروه تآتر ملی) را پایه گذاری کند و از فارغ التحصیلان هنرستان هنرپیشگی دعوت کند تا به آن بپیوندند . این اولین بار است که چنین اقدامی در تآتر ایران شکل می گیرد و نمایشنامه ی ایرانی با توجه به فرهنگ و خلق و خوی ایرانی نوشته و اجرا می شود. سرکیسیان تا سال ۱۳۳۶ با گروهی که ایجاد کرده همکاری و اعضای آن را با سردمداران تآتر روز دنیا مثل : استانیسلاوسکی ، چخوف ، پیراندللو، استریندبرگ آشنا می کند و حتی در راه اصلاح بیان آهنگین رایج در دهه ی بیست تلاش های زیادی انجام می دهد . ولی با بروز مشکلاتی که شاگردانش ایجاد می کنند از گروه جدا می شود . سرکیسیان تا سال ۱۳۴۵ گروهی هایی را با نام های مروارید ، مفید و آرمن تشکیل می دهد و به امر آموزش و اجرا می پردازد.

تولید مجموعه ی مستند ” روزنــه ی آبــی ” در ادامه ی انتشار کتاب موفق ” شاهین سرکیسیان بنیانگذار تآتر نوین ایران ” صورت گرفت. این کتاب نوشته ی غلامحسین دولت آبادی و مینا رحمتی است که زیر نظر جمشید لایق در سال ۱۳۸۶، جهت شناخت دقیق شخصیت سرکیسیان، نوع اجراهایش،طراحی میزانسن،زندگی شخصی ،

تاثیراتش در تآتر ایران امتشار یافت .مجموعه ی مستند ” روزنه ی آبی ” شامل گفتگوهایی با شاگردان ،دوستان و همکاران در قید حیات سرکیسیان است و بخش هایی از رخدادهای مهم دوران زندگی او در آن باز سازی شده است . برای اولین بار نکاتی درباره ی رخدادهای مهم تآتری در بازه ی زمانی دهه ی سی و چهل در این مجموعه عنوان می شود. در این میان به قهر و آشتی ها و اختلافات نظر بین برخی از اعضای گروه اشاره می شود که به ناسپاسی نسبت به استاد و از هم پاشیده شدن گروه منجر می شود . در سال ۱۳۴۵ زمانیکه شاهین سرکیسیان برای دریافت پروانه ی اجرای نمایشنامه ی روزنه ی آبی اثر اکبر رادی به اداره ی دراماتیک وارد می شود شاگرد پیشین خود را در مقام مسئولیت اداری می بیند. وی استاد خودش را رد صلاحیت می کند. مدتی بعد شاهین از دنیا می رود. بررسی این موضوع که سال ها در حواشی تاریخ تآتر ایران مطرح بوده و پرونده ی آن همچنان باز است، علت رد صلاحیت تمامی فعالان تآتری دهه ی بیست در دهه ی چهل را روشن می کند و اینکه چگونه کار به جایی می رسد تا شاگرد مجبور به رد استادش می شود.

آیا شاهین یک قهرمان است یا یک مظلوم؟

آیا بنیانگذار تآتر نوین ایران تنها اوست؟

وی چگونه می زیست؟

در اجراها تکیه ی او بیشتر بر چه بوده است؟ ( بازیگری ، دکور، نور، موسیقی،بیان،انتخاب متن و…)

او با تآتر روز دنیا از کجا آشنا شده بود؟

آیا سرکیسیان صلاحیت کارگردانی نداشته است ؟

فضای حاکم در تآتر آن دوره چه بوده است؟ و….

درستی یا نادرستی فرنام های گفته شده در مجموعه ی مستند ” روزنه آبــی ” بررسی می شود.

این مجموعه در قالب مستند داستانی در شانزده قسمت ۹۰ دقیقه ای برای بیننده ی عام به شیوه ی ( S.D Cam ) تولید شده است.

در پایان با مختصر پذیرایی مراسم به پایان رسید.
لینک خبر

روزنامه شرق